List do Tadeusza Perla

List od siostry, podającej się za Marię Karczmarek. Dane adresowe – w tym adresu zwrotnego – wypisane ręką Jadwigi z d. Perl.

Nazwisko Tadeusza Perla jako adresata – zapisane dla bezpieczeństwa w okupowanej Francji, ale i bezpieczeństwa Marii Karczmarek – z dodanym członem „-ski”.

Informacje o paczkach, chyba szczególnie obfitych, świadczyć mogą o tym, że Perl dobrze rozumiał dramatyczną sytuację najbliższej rodziny.

Siostra pisze o swoich planach w trzeciej osobie – jako Maria donosząca o planach Jadzi. W liście znajduje się zapowiedź podjęcia próby wyjazdu na Zachód. Użyta w kodzie tej informacji nazwa „Vittel”, w połączeniu z czasem, w którym kobieta buduje te plany, wskazują, że Jadwiga stanie się jedną z ofiar akcji w Hotelu Polskim (zamordowania Żydów, którzy za wielkie pieniądze nabywali fałszywe dokumenty, na podstawie których mieli wydostać się z Warszawy do Szwajcarii; szerzej o tym zob. notę na portalu Wirtualny Sztetl).

Brak w liście jakichkolwiek informacji o rodzicach. Jest to chyba znak, że nie żyją, o czym siostra nie chce pisać do brata. Mógł on jednak domyślić się tego stąd, że w ogóle zdecydowała się ona wyjechać z Warszawy.

Pełna treść (pisownia i interpunkcja zmodernizowane):

Drogi Tadeuszu,

Dziękuję Ci bardzo za paczki, są rzeczywiście wspaniałe – wszystkie dostaję, ale doprawdy jeżeli jest to dla Ciebie wysiłek finansowy – to nie wysyłaj, bo ja sobie radzę. Pytasz o Jadzę – słyszałam, że być może w niedługim czasie wyjedzie do Vittel, to jest w Wogezach. Nie wiem tylko kiedy to nastąpi. Mówiła mi, że wtedy stamtąd do Ciebie napisze. Przypuszczam, że masz tam znajomych. Napisz wkrótce.

Serdecznie Cię całuję

Maria

transkr. Ewa Małkowska-Bieniek, oprac. Przemysław Kaniecki

czytaj więcej
Informacje o obiekcie
Autorstwo
Perl, Jadwiga (1913?-1943?)
Rodzaj obiektu
korespondencja
Czas powstania/datowania
1943-07-03
Miejsce powstania
Warszawa (województwo mazowieckie)
Technika
pismo odręczne
stemplowanie
drukarskie
Materiał/tworzywo
papier
Języki
polski
Słowa kluczowe
Prawa autorskie
obiekt nie jest objęty ochroną prawa autorskiego
Właściciel
Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN
Numer identyfikacyjny
MPOLIN-A50.1.120
Lokalizacja
obiekt nie znajduje się na ekspozycji w muzeum