Obiekty

Jest to – jak sądzimy – wczesna praca Ryszarda Moszkowskiego (z okresu szkoły średniej? Na temat artysty zob. https://sztetl.org.pl/pl/biogramy/196301-moszkowski-ryszard). Wiadomo, że obiekt zachował się w domu Kazimierza i Balbiny Moszkowskich, dom ocalał po powstaniu warszawskim, został rozszabrowany, ale ten obraz, podobnie i inny, ocalał, złodzieje go nie zabrali. Uzasadnione jest przypuszczenie, że to pamiątka rodzinna. Ponieważ przed wojną była to zamożna rodzina, nie przechowywałaby takiego rodzaju pracy jako dzieła sztuki, musiała to być pamiątka. Można stąd domniemywać, że jest to praca syna Moszkowskich, Ryszarda Moszkowskiego, z okresu młodości czy wczesnych studiów plastycznych. To tłumaczyłoby też do pewnego stopnia, dlaczego nie została przekazana do Muzeum Narodowego w Warszawie przez matkę razem z innymi pracami syna, zabitego w styczniu 1945 r. Obraz byłby traktowany przez nią jako nienależący do głównego trzonu spuścizny rzeźbiarza.

Zachowane na odwrocie próbki liter to zapewne dziecięce zabawy. Być może to Marek Sawicki jako dziecko znalazł sklejkę w domu swojej babci Apolonii Moszkowskiej, która opiekowała się tą pracą po wyjeździe Kazimierza, brata jej męża, i Balbiny Moszkowskich z Polski. Inny obraz na sklejce, ,,Martwa natura z dzbanem i grzybami'' (również znajdujący się w kolekcji muzealnej), którego autorstwo podobnie jest przypisywane Moszkowskiemu, ma z tyłu różne rysunki ołówkiem.

Przemysław Kaniecki