Obiekty

Mezuza (hebr. odrzwia) to zwitek pergaminu z dwoma fragmentami Tory, m.in. tekstem modlitwy Szma Israel (hebr. Słuchaj, Izraelu!). Umieszczany jest w futerale przymocowanym do prawej framugi drzwi. Biblijny nakaz wypisywania imienia Boga zawarty został w Księdze Powtórzonego Prawa. Pobożni Żydzi wchodząc do domu, lub wychodząc z niego, dotykają palcami mezuzy, a następnie podnoszą je do ust. Gest ten ma przypominać człowiekowi, aby nie grzeszył. Mezuza przez wielu traktowana jest jako ochronny talizman. Jej miniaturowe wersje noszone są obecnie na łańcuszku na szyi w charakterze amuletu (zob. A. Unterman, Żydzi. Wiara i życie, Łódź 1989, s. 240–241; A. Unterman, Encyklopedia tradycji i legend żydowskich, Warszawa 1994, s. 178–179).

Oprawy mezuzy wykonywane są z różnych materiałów. Zwitki umieszcza się w futerałach z drewna, kości, szkła, srebra, mosiądzu lub innych metali.

Mezuza znajdująca się w zbiorach Muzeum Okręgowego w Lesznie jest szklaną rurką osadzoną na pasku mosiężnej blaszki. Wewnątrz rurki znajduje się zwitek pergaminu w kształcie kwadratu, z wypisanymi na nim tekstami z Księgi Powtórzonego Prawa (5 Księgi Mojżeszowej) 6,4–9 i 11,13–21. Na odwrocie pergaminu umieszczono hebrajskie słowo „Szaddaj” (Wszechmogący). Tekst został napisany ręcznie, czarnym atramentem i rozmieszczony w 22 wierszach. Pergamin jest liniowany, z zachowanymi niewielkimi marginesami przy wszystkich brzegach.

Mezuzę zakupiono w 1995 r. od Magdaleny Kępskiej z Kłody koło Rydzyny. Właścicielka nie potrafiła wskazać miejsca pochodzenia przedmiotu. Miał on zostać przekazany przez jednego z żydowskich więźniów obozu pracy przymusowej w Kłodzie, istniejącego tam w latach 1941–1943.

Dariusz Czwojdrak