Obiekty

Rodzina Orzeszków używała kompletu porcelanowych półmisków jedynie podczas specjalnych uroczystości, jak np. przyjęcia imieninowe. Danuta Orzeszko-Bałuk wspomina, że wyjmując naczynia z kredensu, zawsze przywoływano ich historię: „Ten serwis przez lata stał w domu moich rodziców, ciągle pokazywany jako pamiątka po rodzinie Rubinków. Moja matka ich bardzo lubiła. A teraz ich miejsce jest chyba u państwa? To jest jakiś symbol. Ludzi nie ma, a skorupy zostały. Po prostu parę talerzy zostało. Przetrwały wojnę i tę hekatombę. Ślad z ulicy Wałowej, z prywatnego domu młodego żydowskiego małżeństwa”.

Półmiski były zapewne ślubnym prezentem dla młodych małżonków. Janina Orzeszko gościła na ślubie Rubinków, żartowała, że „sama ich wyswatała”. Podczas jednego z przyjęć w domu Orzeszków półmisek do serwowania potraw został niechcący obtłuczony, uszkodzeniu uległ prawy z uchwytów znajdujących się na skrajnych krawędziach naczynia. Janina zeszlifowała ubytek za pomocą maszyny do borowania, schowała półmiski i nigdy więcej nie były używane.

Pierwszy (największy) z siedmiu półmisków, które Janinia Orzeszko otrzymała w podzięce za przechowanie mienia żydowskiej rodziny Rubinków przez czas okupacji. Półmisek jest płytki, wykonany z porcelany, o owalnym kształcie. Stopa półmiska jest wyodrębniona, kołnierz delikatnie się rozchyla. Przeciwległe krawędzie charakteryzują się lekko spiczastym kształtem; na jednym ze spiczastych zakończeń (po lewej stronie) widoczny jest niewielki uchwyt w formie podłużnego otworu.

Dno koloru brązowego rozjaśnia się w centralnej części, na której widać przedstawienie pary: on i ona ubrani w pastelowe kolory, z wachlarzami w dłoniach, na tle drzewa. Kobieta (po prawej stronie) uchwycona została w pozycji siedzącej, ma różowo-błękitną suknię i jasne włosy upięte w kok. Mężczyzna – w jasnoróżowym fraku, beżowych spodniach, białych pończochach i czarnych butach – stoi bokiem do niej, uginając prawą nogę. W prawej ręce trzyma wachlarz, lewą opuścił swobodnie wzdłuż ciała.

Brązowe dno ze sceną rodzajową oddzielone jest od brzegu złotym ornamentem, za którym znajduje się kobaltowy pasek, również ozdobiony ornamentem w kolorze złota. Dalej namalowano pasek jasnożółty, ozdobiony kolorowym ornamentem kwiatowym. Same brzegi półmiska – w tym uchwyty – są pomalowane na złoto. Marta Frączkiewicz