Obiekty

Kiedy Tadeusz Orzeszko trafił do Auschwitz, Janina była w zaawansowanej ciąży. Dłuższy czas nie miała wiadomości o mężu, wiedziała jedynie, że wysłano go do Oświęcimia. Zdecydowała się pojechać do obozu, aby dowiedzieć się, czy mąż żyje. Na drogę zabrała dwie paczki: z tytoniem i z wódką. W Krakowie wystąpiła o pozwolenie na wejście do obozu i je otrzymała, w obozie udało jej się zobaczyć z pracownikiem administracji (być może naczelnikiem). Poinformował ją, że mąż żyje i polecił pozostawić dla niego paczki. Tytoniu ani wódki Tadeusz nigdy nie otrzymał. Przekazano mu jednak zdjęcie dzieci schowane w paczce i z tym zdjęciem wrócił do domu po wyzwoleniu. Danuta Orzeszko-Bałuk zastanawia się, dlaczego Niemcy przekazali więźniowi Auschwitz przywiezioną przez żonę rodzinną fotografię. Być może odwaga kobiety w zaawansowanej ciąży, która nie bała się stawić w obozie koncentracyjnym, by zapytać o życie męża, zaimponowała niemieckiemu oficerowi.

Siódmy z siedmiu półmisków, które Janina Orzeszko otrzymała w podzięce za przechowanie mienia żydowskiej rodziny Rubinków przez czas okupacji. Półmisek jest płytki, wykonany z porcelany, o owalnym kształcie. Stopa półmiska jest wyodrębniona, kołnierz delikatnie się rozchyla. Przeciwległe krawędzie naczynia charakteryzują się lekko spiczastym kształtem, obie wyposażone zostały w uchwyt w formie podłużnego otworu umieszczonego na spiczastym zakończeniu.

Dno koloru brązowego rozjaśnia się w centralnej części, na której umieszczone jest przedstawienie pary kochanków. Kobieta siedzi na trawie, podwijając obiema rękami brzeg sukni na wysokość kolan. Ubrana jest w żółtą sukienkę i białą spódnicę, która – wystając spod podwiniętej sukni – sięga kostek. Twarz ma zwróconą w stronę kochanka. Mężczyzna jest lekko pochylony w stronę partnerki, prawą ręką dotyka jej ramienia. Ubrany w jasnofioletowe spodnie, białą koszulę i ciemno ceglasty wams, białe pończochy i czarne buty.

Brązowe dno ze sceną rodzajową oddzielone jest od brzegu złotym ornamentem, za którym znajduje się kobaltowy pasek, również ozdobiony ornamentem w kolorze złota. Dalej namalowano pasek jasnożółty, ozdobiony kolorowym ornamentem kwiatowym. Same brzegi półmiska – w tym uchwyty – są pomalowane na złoto. Marta Frączkiewicz