Sukienka na Torę (hebr. meil)

Sukienka na Torę (hebr. me’il) jest rodzajem ozdobnego pokrowca nakładanego na zwój Tory przechowywany synagodze w aron ha-kodesz (świętej skrzyni). Pierwotnie pokrowce miały jedynie zabezpieczać Torę przed uszkodzeniem, z czasem stały się elementem dekoracyjnym. Przypuszcza się, że zwyczaj przyozdabiania rodałów ma źródło w mistycznej tradycji, zgodnie z którą Tora traktowana jest przez Żydów jak osoba – żywy organizm. Na sukienkach najczęściej umieszczano motyw Tablic Dekalogu i korony przytrzymywanej przez lwy. Znane są też egzemplarze ze sceną ofiarowania Izaaka lub wizerunkami sprzętów ze Świątyni Jerozolimskiej, ale także pozbawione przedstawień symbolicznych i w całości wypełnione ornamentem roślinnym lub geometrycznym (Judaica ze zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie, oprac. E. Martyna, Warszawa 1993, s. 49).

Meil z kolekcji Muzeum Okręgowego w Lesznie pochodzi z okolic Łodzi. Został uszyty z aksamitu w miodowym kolorze w formie wydłużonego prostokąta. Owalne zwieńczenie usztywniono grubą wkładką z wyciętymi otworami, które umożliwiają założenie sukienki na drążki Tory (zwane po hebrajsku acej chajim – drzewo życia). Całość obszyto złotą bortą z frędzlami. Podobne wykończenie znajduje się u dołu w przedniej części sukienki. W centrum ozdobiono meil dwiema Tablicami Dekalogu z haftowanymi złotą nicią początkowymi słowami Dziesięciorga Przykazań. Tablice flankują dwa wspięte na tylnych łapach lwy, ponad którymi umieszczono zamkniętą koronę i hebrajski napis „Korona Tory”. Haftowany napis fundacyjny pod tablicami zawiera imiona darczyńców: „To ofiarowali Abraham i jego małżonka Chana Rosenbaumowie”. Tekst ujęto dwiema gałązkami związanymi wstążką, ozdobionymi syntetycznymi rubinami.

Sukienka na Torę została zakupiona do kolekcji w 2008 r. od ks. Szczepana Jana Szymandery z Pruśca koło Rogoźna Wielkopolskiego. Wcześniej właściciel nabył ją na aukcji internetowej od mieszkańca Pabianic.

Dariusz Czwojdrak

czytaj więcej
Informacje o obiekcie
Autorstwo
nieznane
Rodzaj obiektu
rzemiosło artystyczne
Czas powstania/datowania
1. poł. XX w.
Miejsce powstania
nieznane
Technika
szycie
haftowanie
Materiał/tworzywo
atłas
aksamit
nić
Wymiary
wysokość: 57 cm, szerokość: 42 cm, głębokość: 32.5 cm
Słowa kluczowe
Prawa autorskie
obiekt nie jest objęty ochroną prawa autorskiego
Właściciel
Muzeum Okręgowe w Lesznie
Numer identyfikacyjny
MLI/65