Obiekty

Świecznik, składany, z ośmioma ramionami wychodzącymi z trzonu na boki, w czterech parach jedna pod drugą: ramiona zagięte do góry tak, że osiem tulejek ma tworzyć linię prostą (linii tej jednak, prawdopodobnie ze względu na stan zachowania, nie osiągają, zwłaszcza z lewej strony). Dziewiąta tulejka znajduje się na ramieniu wystającym z przodu, doczepianym na jedną z dwóch wypustek wystających z trzonu. Druga wypustka, dolna, służy (prawdopodobnie) do przyczepiania małego podłużnego przyrządu do gaszenia świec, w kształcie prostych szczypczyków (znajduje się on na łańcuszku).

Trzon jest zwieńczony kulą, na której są widoczne dwie Tablice Przymierza z napisami hebrajskimi, dwoma antytetycznymi lwami z boków tablic i zamkniętą koroną nad tablicami. Kształt umieszczanego pod kulą elementu (do którego jest przymocowany łańcuszek przyrządu do gaszenia świec) jest uformowany w taki sposób, by tworzyć klosz – przypomina opadające i zwężające się do dołu liście, na samym dole znów rozszerzające się. Zdobienie elementu: zarys blaszek liści.

Napisy hebrajskie – na prawej części tablicy z przodu:

ברוך

’ אתה ד’ א’ מ’ ה’

א’ ק’ ב’ ר’ ו

Na lewej:

להדליק

נר

של

שבת

Napisy z tyłu tożsame z tą różnicą, że ostatni wyraz na lewej tablicy to חנוכה (chanuka) zamiast שבת (szabat). Apostrofy ’ po konkretnych literach oznaczają skróty od poszczególnych wyrazów w błogosławieństwie, które brzmi:

ברוך אתה יהוה אלוקינו מלך העולם אשר קדשנו במצותיו וצונו להדליק נר של שבת – w transliteracji: Baruch Ata Adonaj Eloheinu melech haolam aszer kidszanu bemicwotaw weciwanu lehadlik ner szel Shabbat/Hanukkah.

W przekładzie:

Błogosławiony jesteś Ty, Haszem, nasz Bóg, Król Świata, który uświęcił nas swoimi przykazaniami i nakazał nam zapalać świecę na Szabat/Chanukę.

W inskrypcji jest podany w miejscu imienia Boga skrót ’ד, który jest jednym ze sposobów oznaczania niewymawialnego imienia (inny to: יהוה lub Adonaj).

Obiekt nabyli ocalali Żydzi tuż po wojnie w Warszawie, zatem zapewne pochodził z szabru lub został znaleziony w gruzach getta. Zabrany przez emigrującą z Polski rodzinę podczas wyjazdu do Kanady, tam też był używany, jak podkreślała Iza Laponce, darczyńczyni, kiedy pod koniec życia przesyłała go do Muzeum POLIN.

Przemysław Kaniecki, Natalia Różańska