Tas

Tarcza na Torę (hebr. tas) to jedna z ozdób nakładanych na zwój Tory, ubrany w tzw. sukienkę (hebr. meil). Tarcza ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Tarnowie ma formę kartusza zbliżonego kształtem do pionowego owalu, od tyłu z wtórnym alpakowym łańcuszkiem do zawieszania. Na podkładzie wykonanym ze złoconej powierzchniowo (na awersie) alpakowej blachy umieszczono odlewaną, ażurową, bieloną srebrzonym metalem (srebrem?) symetryczną kompozycję zwierzęco-roślinną. Bogata, złożona z ptaków i dwóch lwów oraz neorokokowych ornamentów roślinnych ażurowa dekoracja została przytwierdzona do powierzchni miedzianymi nitami. Z wyjątkiem tablic Dekalogu wszystkie elementy nakładki pierwotnie zostały ogniowo złocone.

Znajdujące się w centrum tarczy dwie mosiężne tablice Dekalogu zwieńczone są królewską koroną i podtrzymywane po bokach przez dwa antytetyczne względem siebie kozły (?) stojące na tylnych nogach, rzadko spotykane w żydowskiej sztuce kultowej. Na tablicach widoczne są cyzelowane w języku hebrajskim dwa pierwsze słowa każdego z przykazań. Przykazania dziewiąte i dziesiąte zostały zamienione miejscami.

Tas został wykonany w XIX w. Nosi ślady późniejszych przeróbek i odnawiania, polegających m.in. na zmianach w mocowaniu, wtórnym bieleniu ażurowej kompozycji i dodaniu łańcuszka złożonego z 54 ogniw. W odróżnieniu od większości tarcz na Torę ta nie posiada skrzyneczki na tabliczki z nazwami świąt, służących do oznakowania zwoju. Ornament jest pęknięty w jednym miejscu. Na odwrocie widoczne ślady w postaci otworów po pierwotnym zamocowaniu.

Przedmiot zakupiony został do Muzeum Okręgowego w Tarnowie w 1982 r. od osoby prywatnej. Losy właściciela nie są znane.

Barbara Bułdys

czytaj więcej
Informacje o obiekcie
Autorstwo
nieznane
Rodzaj obiektu
rzemiosło artystyczne
Czas powstania/datowania
XIX w.?
Miejsce powstania
Polska (Europa)
Wymiary
wysokość: 12.7 cm, szerokość: 9.4 cm, głębokość: 1.1 cm
Słowa kluczowe
Prawa autorskie
obiekt nie jest objęty ochroną prawa autorskiego
Właściciel
Muzeum Ziemi Tarnowskiej
Numer identyfikacyjny
MT.IV.1945