Tora

Fragment zwoju Tory ze zbiorów OEM „Świętokrzyski Sztetl” spisany został odręcznie czarnym atramentem na koźlej skórze. Zawiera pięć kolumn po 42 wiersze.

Zwój Tory (hebr. sefer Tora), zwany też rodałem, na którym spisany jest w oryginalnym języku hebrajskim Pięcioksiąg Mojżeszowy, przechowuje się w każdej synagodze w aron ha-kodesz, tj. świętej skrzyni. Zwój nawinięty jest na dwa drążki (hebr. acej chajim, dosł. drzewo życia), często wykonywane z cennego drewna. Części wystające poza pergamin są zazwyczaj bogato zdobione rzeźbą i inkrustacją oraz parą nakładanych ozdób zwanych rimonim (hebr., owoce granatu). Zwój przewiązuje się długim, wąskim pasem materiału, zdobionym haftem. Umieszcza się go w pokrowcu, zwanym sukienką (hebr. me’il), przystrojonym ozdobami ze szlachetnych metali (hebr. klej kodesz, dosł. święte sprzęty).

Słowo „Tora” (hebr., „nauka, pouczenie, prawo”) w węższym znaczeniu odnosi się do Pięcioksięgu Mojżesza (hebr. Chumasz, grec. Pentateuch), czyli początkowych pięciu ksiąg Biblii hebrajskiej (Starego Testamentu). Są to: Księga Rodzaju (hebr. Be-reszit), Księga Wyjścia (hebr. Szemot), Księga Kapłańska (hebr. Wa-jikra), Księga Liczb (hebr. Be-midbar), Księga Powtórzonego Prawa (hebr. Dewarim). W szerszym znaczeniu określenie „Tora” odnosi się do całej Biblii hebrajskiej, a w najszerszym – do całości tradycji żydowskiej, która składa się z Prawa pisanego (hebr. Tora sze-bi-chtaw), zawartego w Biblii hebrajskiej, oraz Prawa ustnego (hebr. Tora sze-be-al-pe), czyli tradycji ustnej, którą następnie spisano w Misznie i Talmudzie. Zgodnie z tradycją rabiniczną obydwa Prawa Bóg objawił Mojżeszowi jednocześnie i oba są równie ważne. (S. Krajewski, Tora [w:] Polski słownik judaistyczny, Warszawa 2003, t. 2, s. 720–721).

czytaj więcej
Informacje o obiekcie
Autorstwo
nieznane
Rodzaj obiektu
rzemiosło artystyczne
forma informacji
Czas powstania/datowania
XVIII/XIX w.
Miejsce powstania
nieznane
Materiał/tworzywo
skóra syntetyczna
drewno
Wymiary
wysokość: 74 cm,
Słowa kluczowe
Prawa autorskie
obiekt nie jest objęty ochroną prawa autorskiego
Właściciel
Ośrodek Edukacyjno-Muzealny „Świętokrzyski Sztetl” w Chmielniku
Numer identyfikacyjny
6