Walaszczyk, Józef

Jest częścią kolekcji

Józef Walaszczyk urodził się 13 listopada 1919 roku w Częstochowie, ojciec był dziennikarzem, a matka felczerką. Rodzina przenosi się do Warszawy, gdzie Józef Walaszczyk spędza dzieciństwo. Józef Walaszczyk uczęszcza do gimnazjum w Piotrkowie Trybunalskim. Wtedy też, wuj Stanisław Okęcki zatrudnia mamę Józefa w Rylsku – zaczynają się tam jego pobyty. Ojciec rozmówcy umiera w 1937 roku. Józef Walszczyk zaczyna czynnie uczestniczyć w obowiązkach gospodarczych majątku w Rylsku, gdzie funkcjonuje fabryka mąki kartoflanej. Pracując w charakterze agenta handlowego poznaje wiele kupców i przedsiębiorców żydowskich. W pierwszych latach okupacji poznaje Ireną – dziewczynę, która wyjawia mu swoją żydowską tożsamość. Od tej pory Józef Walaszczyk opiekuje się Ireną, początkowo przechowując ją w swojej kawalerce na ulicy Kruczej, wyrabiając aryjskie dokumenty, później kwaterując ją w różnych mieszkaniach w stolicy. Mimo starań rozmówcy Irena zostaje aresztowana przez gestapo wraz z grupą 21 osób – podczas spotkania towarzyskiego żydowskiej młodzieży ukrywającej się w okupowanej Warszawie. Józef Walaszczyk doprowadza do zwolnienia zatrzymanych, organizując okup w wysokości jednego kilograma złota. Dzięki staraniom rozmówcy Irena przeżyła lata okupacji i doprowadza do nadania Józefowi Walszczykowi tytułu Sprawiedliwego wśród Narodów Świata. W 1941 roku znajomy kupiec żydowski Węgrow zwraca się do Józefa Walaszczyka z prośbą o zatrudnienie 50 młodych Żydów w folwarcznej fabryce w Rylsku. Walaszczykowi udaje się przekupić pracownika niemieckiego urzędu zatrudnienia, który w zamian z comiesięczny okup w gotówce i dobrach luksusowych zgodził się na zatrudnienie 30 żydowskich robotników, którzy pracują w Rylsku przez półtora roku. Wraz z odwołaniem urzędnika ze stanowiska następuje denuncjacja ukrywających się Żydów – 25 udaje się uciec do wcześniej przygotowanych kryjówek w okolicach Rylska, 5 trafia do łódzkiego getta. Współcześnie Józef Walaszczyk aktywnie pełni funkcję wice przewodniczącego Stowarzyszenia Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata. Do 2014 roku był aktywny zawodowo – prowadził zakład kaletniczy.

czytaj więcej
Informacje o obiekcie
Nazwisko i imię świadka

Walaszczyk, Józef

Badacz/badaczka
Markiewicz, Józef
Numer identyfikacyjny
MPOLIN-HM276