Michał Płoński był polskim rysownikiem, malarzem miniatur i grafikiem. Rysunku uczył się w pracowni Jana Piotra Norblina w Warszawie. Uchodził za najwybitniejszego – obok Aleksandra Orłowskiego – ucznia francuskiego malarza. Sztukę rytowniczą zgłębiał w Kopenhadze, Paryżu i Amsterdamie, gdzie prowadził studia nad grafiką Rembrandta. W stolicy Francji pracował w Cesarskim Gabinecie Rycin. Był autorem wielu akwafort będących kopiami obrazów Rembrandta i innych mistrzów dawnego malarstwa. Za jego główne dzieło graficzne uważa się wydaną w 1802 r. tekę zawierającą 19 plansz ze studyjnymi portretami (https://sztuka.agraart.pl/autor/licytacje/2440/michal-plonski, dostęp: 25.02.2021).
Grafika Płońskiego ukazująca postać mężczyzny odciśnięta została na karcie żeberkowego papieru w kształcie stojącego prostokąta. Praca stylistycznie nawiązuje do akwafort Rembrandta. Na pierwszym planie widoczna jest duża postać męska, o masywnej budowie ciała, ukazana lekko z profilu. Mężczyzna ma rozwichrzone, kędzierzawe włosy, przewiązane nad czołem chustką. Na plecach dźwiga tobołek ze związanej płachty. Prawą dłonią przytrzymuje niesione na ramieniu grabie, a lewą trzyma wsuniętą za pas. Ubrany jest w łachmany, krótkie pantalony i onuce. Na nogach ma drewniane saboty. Do pasa przytroczone są podróżne worki (saki). W oddali po lewej stronie rysuje się mała sylweta wiatraka. Wizerunek umieszczono w prostej ramce. W prawym dolnym rogu grafiki znajduje się sygnatura artysty: „M. Płoński f” i numer odbitki „No 10”. W osi pod ramką umieszczono tytuł w języku francuskim: „Żyd amsterdamski”.
Rycina podarowana została Muzeum Okręgowemu w Lesznie w 2005 r. przez Janinę Skoracką z Poznania. Praca pochodziła ze zbiorów jej zmarłego męża, artysty plastyka Józefa Skorackiego. Wdowa po malarzu nie przekazała żadnych informacji na temat okoliczności pozyskania grafiki.
Dariusz Czwojdrak
