Mozes/Mojżesz Frostig (1887-1928) urodził się w Żółkwi we wschodniej Galicji (Austro-Węgry, obecnie Ukraina) jako syn Jakoba Frostiga i Chany Rywki z Granzbauerów (zob. http://agadd2.home.net.pl/metrykalia/300_new/album/1570/#img=PL_1_300_1570_0063.jpg). Studiował prawo na uniwersytecie we Lwowie. Dość wcześnie zainteresował się syjonizmem i już w połowie pierwszej dekady XX w. odbył swoją pierwszą podróż do Palestyny. Ożenił się z Różą Messer w 1906 r., mieli córkę Melanię (Melę). Był to okres, kiedy zaangażował się bardziej bezpośrednio w ruch polityczny jako autor i redaktor jidyszowych i polskich publikacji, takich jak „Lemberger Toglat”, „Lemberger Morgen”, „Moriach”, „Dziennik Żydowski”, „Wchod” i „Chwila”. Na początku I wojny światowej podróżował przez Wielką Brytanię, a ponieważ był obywatelem wrogiego kraju (Austro-Węgier), aresztowano go i do końca wojny przetrzymywano w Douglas Alien Detention Camp na wyspie Man. Po powrocie do niepodległej Polski kontynuował działalność polityczną w Galicji Wschodniej. W latach 20. odbył kilka podróży do Stanów Zjednoczonych, aby zebrać pieniądze dla ruchu syjonistycznego w Polsce. W latach 1922-1927 był posłem na Sejm z listy wyborczej Zjednoczonego Stronnictwa Narodowo-Żydowskiego. Jako parlamentarzysta był członkiem komisji finansów i komisji robót publicznych. Po zakończeniu kadencji wrócił do domu, do żony i córki.
Wśród znajdujących się w kolekcji muzeum archiwaliów ze spuścizny Frostiga znajduje się dziennik podróży i seria listów (napisanych głównie po polsku) od Frostiga do jego żony Róży z Messerów z lat 1904-1927. Kolekcja została ocalona przez przypadek: jak się wydaje, została wyrzucona w Izraelu na śmieci przez kogoś, kto otrzymał te listy i uznał, że nie mają one żadnej wartości. Znalazcy rozpoznali ich wartość i przekazali do muzeum.
Są to źródła niezwykłe. Dziennik zawiera zapisy z jednej z wczesnych podróży Frostiga do Palestyny, ale zawiera notatki i wrażenia z odwiedzanych miast i osad żydowskich. Listy stanowią z kolei relacje m.in. z Nowego Jorku, oceanicznych liniowców parowych, wakacji we Francji i Włoszech, obozu jenieckiego w Anglii, z Jerozolimy, kibuców, Lwowa. Ciekawa jest także sama ich materialność: nadawca pisał np. na papierze firmowym Hoffmana ze Staerkefabriken w Salzulfen, hotelu McAlpin w Nowym Jorku, Lemberger Togblat, RMS Gerengaria Cunard Line, Hamburg-Amerika Linie - to tylko przykłady z wielu innych fascynujących szczegółów. Jego korespondencja, choć głęboko osobista, pozwala również na rekonstrukcję ponadnarodowej sieci, która finansowała politykę syjonistyczną. Treść korespondencji nie jest specjalnie polityczna, przedstawia raczej wrażenia polityka na temat miejsc, w których się znajdował, a także ludzi i działań związanych z jednym z najważniejszych ruchów politycznych XX wieku.
Zachary Mazur
